Nadat het gisteren de hele dag en avond heeft geregend is het vandaag weer droog en zonnig in Guilin. Om 10.30 uur nemen we een taxi naar het vliegveld, vanwaar we om 13.00 uur vertrekken voor een vlucht van bijna 3 uur naar Peking.
Met de nieuwe Express-trein zijn we vanaf het vliegveld van Peking vlot in de stad. Nu nog een taxi vinden die ons naar de straat brengt die we hebben uitgezocht omdat daar veel hotels aan staan. Ook is het is o.a. op loopafstand van het Plein van de Hemelse Vrede. Of die vrede bestaat niet of de taxichauffeurs willen ons er niet heen brengen. De eerste taxichauffeur vraagt een waanzinnig hoog bedrag en de tweede schudt zijn hoofd en heeft geen zin er naar toe te rijden. Later lezen we op een Nederlandse website "Taxichauffeurs hebben instructies gekregen op 'verdachte' passagiers te letten, vooral als die vragen om een rit naar het Plein van de Hemelse Vrede". Verdacht kan zijn, maar we hebben niet naar het Plein gevraagd, hoewel dat wel een reden is om voor dit stadsdeel te kiezen. De staatsveiligheidsdienst zal toch niet zo ver zijn dat ze al Nederlandse gedachten kunnen lezen ? Een derde chauffeur brengt ons er vlot naar toe voor omgerekend 1,50 Euro. We stappen uit voor Motel 268 en proberen daar meteen maar een kamer te krijgen. We hebben geluk en krijgen voor een redelijke prijs een keurige kamer. http://www.motel168.com/En/hotel/hotel.aspx?hotelid=43
We zitten op 2 minuten lopen van een van de grootste winkelstraten met de grootste Shopping Malls van Peking. kortom, een prachtige locatie voor een enkeling in ons kleine reisgezelschap. Na een eerste verkennend onderzoek in een aantal van deze winkels lopen we naar het Plein van de Hemelse Vrede om te kijken hoe het echt met de vrede is gesteld. Morgen, donderdag 4 juni is het nl. 20 jaar geleden dat de studentenopstand op bloedige wijze is neergeslagen op en rondom dit Plein van de Hemelse Vrede in 1989.
Velen zullen zich nog de man met de plastic tassen herinneren, die eigenhandig een rij tanks tegen hield. Gaan de tanks opzij, dan hij ook. Niemand weet zeker wie hij is, maar duidelijk is wel dat dit ene beeld meteen de herinnering oproept aan het neerslaan van de studentenopstand.
China zet zich rond deze gevoelige plek schrap voor nieuwe protesten. De communistische leiders in Peking hebben hun voorzorgsmaatregelen dan ook genomen. Veel dissidenten zijn de afgelopen weken opgepakt of hebben huisarrest gekregen en eenieder die met de opstand te maken heeft gehad, komt het land niet binnen.
Ook de internetpolitie heeft extra maatregelen genomen. Het dataverkeer wordt normaliter al door duizenden agenten in de gaten gehouden, maar rond 4 juni is dat aantal groter. De politie let vooral op het plaatsen van „schadelijke" of „politieke" video's. Websites als Twitter en Flickr zijn geblokkeerd. Overigens haalde Peking zonder opgaaf van reden YouTube in maart al van het net. Ook dat hebben we zelf kunnen ondervinden. Verder hebben de autoriteiten al televisie-uitzendingen van CNN en de BBC deels gecensureerd. Bij items over de opstand ging het scherm op zwart.
Ondanks de aandacht die de wereld buiten China heeft voor de gebeurtenissen twintig jaar geleden, hebben de meeste jongeren nog nooit gehoord van de demonstraties voor meer democratie op het Tiananmenplein, zoals de Chinezen het plein in de hoofdstad noemen. Over de rellen wordt in het onderwijs niet gesproken. Als jongeren er al van weten, komen de verhalen van buitenlandse studenten of van familie, maar dan wel op fluistertoon. De memoires van oud-premier Zhao Ziyang, die onlangs uitkwamen, doorbraken tot ongenoegen van de leiders in Peking het zwijgen over het neerslaan van de protesten. Zij besloten de uitgave van het boek in China te verbieden.
Studenten hebben overigens door de economische en financiële crisis andere zaken aan hun hoofd. Ondanks vele economische hervormingen hebben zij geen zicht op een baan, zelfs niet als ze hoog opgeleid zijn. Ook wordt niet langer verlekkerd gekeken naar het Amerikaanse voorbeeld. Nu ook daar de economie is ingestort, is het verre democratische westen geen voorbeeld meer. Toch komt hier en daar een geluid van protest naar buiten. Nabestaanden van de mensen die vermoedelijk bij Tiananmen omkwamen, willen onderzoek naar het handelen van het leger op 4 juni 1989. De stem van de Moeders van Tiananmen, zoals ze zichzelf noemen, wordt binnen China echter niet gehoord. De overheid heeft tot nog toe geen lijst met slachtoffers naar buiten willen brengen, waardoor veel mensen sinds de demonstraties verdwenen zijn. Peking houdt het dodenaantal van de fatale slag tussen leger en studenten op 241, volgens de dissidenten ligt dat echter veel hoger, mogelijk enkele duizenden.
 |
 |
| Grimmige koppies - paramilitaire politiemannen |
bewaken de orde op het Plein van de Hemelse Vrede |
Bij het naderen van het Tiananmen plein zien we overal al politiemensen en militairen de zaak in de gaten houden. Het aantal agenten in burger zal zeker even groot zijn. Rondom het Plein ziet het zwart van de mensen, maar op het Plein zelf kan niemand komen, het is hermetisch afgezet. We weten niet of dit te maken heeft met de spanningen van nu, maar in 2000 waren we hier ook en konden we wel op het plein komen en het strijken van de vlag van dichtbij bekijken, ook toen was er heel veel politie op de been.
Een iets hoger standpunt, maar het blijft een grote afstand |
Het Plein met er tegenover de ingang naar de Verboden stad |
Om 19.30 uur, na zonsondergang, zien we van grote afstand het strijken van de vlag. Ik klim op een vuilnisemmer om zo toch nog wat te zien en om een foto te nemen. Van alle kanten wordt ik aangekeken. Geen Chinees zou het in zijn hoofd halen dit te doen, dit zou een niet in te schatten groot risico voor ze betekenen. Vlak bij mij staan politie en paramilitaire agenten, maar hoewel ik verwacht er afgestuurd te worden, gebeurt er niets. Wel worden er heel wat fotootjes genomen van de man die op de vuilnisemmer staat. Het strijken van de vlag gaat gepaard met een ceremoniële plechtigheid. Veel 'groene petten' marcheren gewapend rond en later wordt de vlag op een speciale manier opgevouwen en is het schouwspel ten einde en gaat iedereen weer weg. Morgen maar weer een kijkje nemen op het Plein.
Trouwe supporters van China met rode petjes |